Sürdürülebilirlik son dönemlerde ekonominin içerisinde de önemli bir yer edinmiştir. Finansal sistemlerin de sürdürülebilirlik alanındaki önemi gün geçtikçe belirginleşmektedir. Bu bağlamda Yeşil Taksonomi modeli ile ekonomik faaliyetlerin çevresel sürdürülebilirlik kapsamında değerlendirilmesine ilişkin bilimsel tabanlı bir sınıflandırma sistemidir.
YEŞİL TAKSONOMİ NEDİR?
Sürdürülebilir yatırımların teşvik edilmesi kapsamında, ekonomik faaliyetlerin çevresel etkilerini nesnel gerekliliklere göre sınıflandıran sisteme Yeşil Taksonomi denilmektedir. Bu sistem ile finansal kaynakların çevresel açıdan fayda sağlayacak olan projelere yönlendirilmesini hedeflemektedir.
Yeşil Taksonominin Amacı Nedir?
Yatırımcıların karar alırken çevresel sürdürülebilirlik etkiler de gözetilerek bilinçli kararlar alınması. Gerçeği yansıtmayan çevresel beyan, bildirim ve reklamların (Yeşil Yıkama) önüne geçmek. Avrupa Birliği Yeşil Mutabakat kapsamındaki iklim hedeflerine ulaşılmasının desteklenmesi Yeşil Taksonominin başlıca amaçlarındandır.
YEŞİL TAKSONOMİ NEDEN ÖNEMLİDİR VE HANGİ KRİTERLERE DAYANIR?
Yeşil taksonomi sera gazlarının azaltılması, su kaynaklarının yönetimi, atık yönetimi ve döngüsel ekonomi, biyoçeşitlilik ve ekosistemin korunması, kirliliğin önlenmesi ve kontrolü gibi başlıkları içeren ekonomik yatırımlar ile çevresel açıdan sürdürülebilirliğe katkı sağlayacaktır. Bu başlıklardan en az birine önemli ölçüde katkı sağlamak ve bir diğer çevresel hedefe zarar vermemesi bu ekonomik faaliyetin yeşil taksonomiye uyumlu bir faaliyet olması anlamına gelecektir.
YEŞİL TAKSONOMİ HANGİ SEKTÖRLERİ KAPSAR VE RAPORLARLAMASI NASIL YAPILIR?
Avrupa Birliği Yeşil Taksonomisi kapsamında değerlendirilen sektörler aşağıdaki yer almaktadır;
- Enerji
- Ulaşım
- Endüstri ve İmalat
- İnşaat ve Gayrimenkul
- Su ve Atık Yönetimi
- Bilişim ve Telekomünikasyon
- Finans ve Sigorta
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yayımlanan Türkiye Yeşil Taksonomi Yönetmeliği Taslağı Madde 2’nin a bendinde yer alan Türkiye Sürdürülebilirlik Raporlama Standardı kapsamında sürdürülebilirlik raporlaması yapmak zorunda olan kurum ve kuruluşların Türkiye Yeşil Taksonomi kapsamındaki ekonomik faaliyetlerini kapsar ibaresi yer almaktadır. Bu kapsamda aynı taslak yönetmeliğin 17. Maddesi uyarında Yeşil Taksonomi kapsamında uyumlu faaliyetin performans göstergesi yıllık olarak;
- Uyumlu Faaliyet Getirisi / Toplam Ciro
- Uyumlu Faaliyet Sermaye gideri / Toplam Sermaye Gideri
- Uyumlu Faaliyet İşletme Gider / Toplam İşletme
Bu veriler Türkiye Finansal Raporlama Standardına göre hazırlanan ve sunulan genel amaçlı finansal tablolar esas alınmalıdır. Ardından veriler E-taksonomi sistemine girilmesi ile bir uyumluluk oranı belirlenir. İlgili taslak yönetmeliğin 18. Maddesinin a bendinde Türkiye Sürdürülebilirlik Raporlama Standardı kapsamında hazırlanacak Sürdürülebilirlik Raporu ile Ek-2 formatı ile beyan edilir. Yapılan beyanlar TÜRKAK tarafından akredite kuruluşlar tarafından doğrulanır.
YEŞİL TAKSONOMİ İLE ESG KRİTERLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİ NEDİR?
Yeşil taksonomi ve ESG kriterleri birbirlerini bağlantılı bir şekilde tamamlayan iki farklı sürdürülebilirlik felsefesidir. Yeşil taksonomi sürdürülebilirlik faaliyetlerinin çevresel açıdan uygunluğunun ekonomik faaliyetleri ile bağdaştırarak bir tanımlama yaparken, ESG kriterleri ise şirketleri genel bir perspektiften değerlendirerek çevresel, sosyal ve yönetişim açılarından değerlendirir. Bu sebeple Yeşil Taksonomiyi, ESG kriterlerinin çevresel boyutunu güçlendiren uygulama olarak düşünebiliriz.
YEŞİL TAKSONOMİ’YE UYUM SAĞLAMAK İÇİN NE YAPMALI VE UYUM SAĞLAMAK NEDEN ÖNEMLİ?
Yeşil Taksonomiye uyum sağlamak isteyene işletmelerin sürdürülebilirlik prensipleri doğrultusunda hareket etmeleri gerekmektedir. Bu kapsamda öncelikli olarak karbon ayak izi, su ayak izi, atık yönetimi ve enerji tüketimi gibi verileri analiz edilmelidir. Sonrasında sürdürülebilirlik kapsamında karbon azaltım projeleri yapılmalı, yeşil dönüşüm yol haritası oluşturulmalı ve şirketin ESG (Çevresel, Sosyal ve Yönetişim) vizyonunun geliştirilmesi gerekmektedir.
Yeşil yatırımlar yaparak çevre dostu üretim modeline geçmek için yenilenebilir enerji kullanımı, enerji verimliliği uygulamaları hedeflenmeli ve döngüsel ekonomi modeli benimsenmelidir. Doğrulanabilir, şeffaf sürdürülebilirlik raporu hazırlamak ve uluslararası standartlarda (GRI, TCFD gibi) raporlama yapmaları ve bağımsız denetimlerden geçmeleri gerekmektedir. Bu süreçler firmaların yurtdışı pazarındaki rekabetini güçlendirmede, yeşil finansmana erişimde, çevresel düzen ve yasal zorunluluklara uymada, marka imajı ve müşteri taleplerini karşılamada fayda sağlayacaktır.
BANKALAR VE FİNANS KURULUŞLARI YEŞİL TAKSONOMİYİ NASIL KULLANIR?
Yeşil Taksonomi, sürdürülebilir yatırımlar ve sürdürülebilir finans konusunda sabit bir çerçeve kazandırdığından finans kuruluşları ve bankaların yeşil kredilerinden yararlanmasına destek olmaktadır. Bununla birlikte yeşil yatırımlar bankalar tarafından finanse edilirken Yeşil Taksonomi ile uyumlu olup olmadıklarına bakılmaktadır.
YEŞİL TAKSONOMİ KAPSAMINDA SÜRDÜLEBİLİR KABUL EDİLEN PROJELER NELERDİR?
Çevresel etkileri az olan, karbon emisyonlarının azaltılması hedeflenen ve doğal kaynakların korunması amaçlanan projeler Yeşil Taksonomi kapsamında sürdürülebilir olarak kabul edilen projelerdir. Bu kapsamda kabul edilebilecek bazı projeler şu şekildedir;
- Yenilenebilir Enerji Projeleri
Rüzgâr Enerjisi, Güneş Enerjisi, Biyokütle ve Biyogaz Tesisleri vb.
- Enerji Verimliliği Projeleri
Atık Isı Geri Kazanım Projeler, Pompa ve Motorların Güncellenmesi vb.
- Döngüsel Ekonomi Projeleri
Atık Geri Dönüşüm ve Yeniden Kullanım, Geri Dönüştürülmüş Hammadde Kullanımı vb.
Karbon Yutak Alanlar (Orman, Bitkiler vb.), Sürdürülebilir Tarım ve Ormancılık vb.
TÜRKİYEDE YEŞİL TAKSONOMİYE UYUM SAĞLAMAK İÇİN HANGİ ADIMLAR ATILIYOR?
Türkiye’de yeşil taksonomi yaklaşımı AB Yeşil Taksonomi yönetmeliğine benzer olarak geliştirilmektedir. Bu kapsamda Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası sürdürülebilir finans projelerini desteklemektedir. Ticaret Bakanlığı Responsible programı ile ihracatçı firmaların sürdürülebilirlik giderlerinin %50 sini 5 yıl boyunca 10 milyon Türk lirasına kadar finansal destek sağlamaktadır. Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) yeşil finansman piyasasını desteklemesi yeşil taksonomiye uyum için atılan adımlardan bazılarıdır.
SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK RAPORLARI YEŞİL TAKSONOMİ KRİTERLERİNE NASIL ENTEGRE EDİLİR?
Yeşil taksonomi vizyon olarak karbon nötr ekonomiyi benimsemiştir. Bu kapsamda şirketlerin sürdürülebilirlik raporu hazırlarken yeşil taksonomi kapsamında ne tür çevresel hedeflere katkı sağladığını belirten bir bölüm eklemleri, küresel iklim hedefleri ve fırsatlarını belirten planlarının önceliklerini vurgulayarak raporlarına entegre etme konusunda yardımcı olacaktır. Yeşil ekonomi hedefleri doğrultusunda işletmelerin raporlarını yeşil taksonominin benimsemiş olduğu çevresel hedeflere göre şekillendirmesi önemli olacaktır.
CASEM FİRMASI YEŞİL TAKSONOMİ KONUSUNDA NASIL DESTEK SUNUYOR?
CASEM ESG firması olarak alanında uzman kadromuz ile Sürdürülebilirlik alanında danışmanlık hizmeti vermekteyiz. Sürdürülebilirlik alanında Karbon Ayak İzi, Su Ayak İzi, Ürün Karbon Ayak İzi, SKDM (CBAM), GRI Sürdürülebilirlik Raporu, TSRS Sürdürülebilirlik Raporu, EPD Belgesi gibi birçok projede yer almış bulunmaktayız. TUV AUSTURIA premium partnerliğimiz ile raporlarınıza uluslararası geçerlilik kazandıran doğrulama hizmeti sağlamaktayız.
Şu ana kadar yaptığımız projelerde birçok danışanımıza sürdürülebilirlik alanında yapmış oldukları harcamalarının %50 sini hibe olarak geri almalarını sağlamış durumdayız. Şirketlerinizin Yeşil Taksonomiye uyumu konusunda yaptığımız projeler ve bilgi birikimimiz ile firmanıza özgü çözümler ve projeler sunarak sürdürülebilir ekonomi modelinizi oluşturmada destekçiniz olmaktayız. Ayrıca verilerinizin güvenliği kapsamında yerel sunucularımız ve sertifikalı güvenlik sistemlerimiz ile hizmet vermekteyiz.
Güncelleme Tarihi: 5.3.2025 13:59:59
paylaş
twittle
paylaş
paylaş
