Telefon
Menü

Ürün Karbon Ayak İzi Hesaplama

Ürün karbon ayak izi hesaplama, bir ürünün yaşam döngüsü boyunca sebep olduğu sera gazı emisyonlarının toplamının ton cinsinden hesaplanmasına denir. İklim değişikliği etkilerinin gün geçtikçe daha şiddetli olarak hissedilmesi ve doğal kaynakların hızla tükenmesi, hem bireylerin hem de organizasyonların çevresel etkilerini gözden geçirmesini gerektiriyor. Ürün karbon ayak izi hesaplama ile işletmelerin üretmiş oldukları ürünlerin küresel ısınma ve iklim değişikliğine olan etkileri hesaplanabilir. Aynı şekilde, işletmelerin üretmiş oldukları ürünlerde doğal kaynak kullanımını en aza indirmek izleyecekleri yol haritasını belirlemelerine de destek olur.

Ürünlerin iklim değişikliğine olan etkilerini, küresel ısınmaya sebep oldukları sera gazı emisyonları ile ölçmek mümkündür. Ürünlerin sebep olduğu sera gazı miktarlarının doğru şekilde ölçülmesi ve raporlanması için uluslararası standart organizasyonu bir standart yöntem belirlemiştir. Uluslararası Standart Organizasyonu (ISO) tarafından Ürün Karbon Ayak İzi Hesaplama standardı ISO 14067 Sera Gazları - Ürünlerin Karbon Ayak İzi Hesaplama standardı olarak yayınlanmıştır.

Ürün Karbon Ayak İzi Nedir?

Ürün karbon ayak izi, bir ürünün  yaşam döngüsü aşamalarında sebep olduğu sera gazı emisyonlarının karbon dioksit gazı eşdeğerinden ifadesidir. Ürün yaşam aşamaları; ürünün doğadan hammade olarak çıkarılmasından, üretilmesine, kullanımından, ömrünü tamamlanmasının ardından geri dönüştürülmesi, bertarafı ve  atık haline gelmesine kadarki aşamaları ifade eder. 

Ürün karbon ayak izi, işletmelerin üretmiş ya da piyasaya sunmuş oldukları ürünler sebebiyle küresel ısınmaya, iklim değişikliğine olan etkilerinin ifade edilme şeklidir. Bir ürünün iklim değişikliğine olan etkisini belirlemek için ürün karbon ayak izi hesaplama yöntemleri kullanılabilir. Ürün karbon ayak izi, bir ürünün hayat döngüsü boyunca salınan sera gazı emisyonlarının hesaplanması ve raporlanması demektir. Bu sayede tüketiciler, ürünlerin çevresel etkileri hakkında bilgi sahibi olabilir ve çevre dostu tercihler yapabilir.

ISO 14067 Standardı - Belgesi Nedir?

Ürün karbon ayak izi tanımında belirttiğimiz üzere, ürünlerin iklim değişikliğine ve küresel ısınmaya olan etkilerini belirlemek için ürün karbon ayak izi hesaplama yöntemlerini kullanabiliriz. ISO 14067 Sera Gazları - Ürünlerin Karbon Ayak İzi Hesaplama standardı, bir ürüne ait sera gazı emisyonlarının karbondioksit gazı eşdeğeri cinsinden hesaplanmasını tanımlar. ISO 14067 standardı ile ürünlerinize ait karbon ayak izi hesaplamalarının nasıl yapılacağını, raporlamaların neler içermesi gerektiğini belirleyebilirsiniz. Standardın ISO tarafından yayınlanmış olması, uluslararası bir yöntem olarak kabul edildiğini ifade eder. ISO 14067, “Çevresel etki değerlendirmesi – Karbon ayak izi – İlkeler, gereksinimler ve yönergeler” standardıdır. Bu standardın temel amacı, organizasyonların ürünlerinin karbon ayak izlerini ölçmesi, raporlaması ve doğrulaması için gereksinimleri belirlemektir.

ISO 14067 Ürün Karbon Ayak İzi Belgesi, bir işletmenin üretmiş ya da piyasaya sunmuş olduğu ürün/ürünlerine ait sera gazı emisyonlarını gösterir. ISO 14067 Belgesinde ürünün yaşam döngüsü boyunca sebep olduğu 6 adet sera gazını ton cinsinden miktarları olarak yazılır. 

Ürün Karbon Ayak İzi Belgesi Nasıl Alınır?

ISO 14067 Ürün Karbon Ayak İzi Belgesi, Ulusal yada Uluslararası Belgelendirme kuruluşlarının denetimi ve doğrulama çalışmaları sonucunda işletmelere verilir. Ürün karbon ayak izi belgesi almak için işletmelerin öncelikle ürünlerine ait sera gazı emisyonlarını karbondioksit gazı eşdeğerinden hesaplaması, raporlaması gerekmektedir. Hesaplama ve Raporlamalarını ISO 14067 standardına uygun olarak gerçekleştiren işletmeler, bir sonraki aşamada Belgelenedirme / Doğrulama kurulşularına başvuruda bulunurlar. Belgelendirme kuruluşları ürünün üretildiği tesise yerinde denetim gerçekleştirir. Yapılan hesaplama ve raporlamalarını ISO 14067 standardına uygun olarak denetler ve sonuçları uygun görmesi halinde doğrular. Doğrulama denetimi sonrasında başvuruda bulunan işletmelere Ürün Karbon Ayak İzi Belgesi verilir.

Belgelendirme/ Doğrulama denetimi öncesinde, işletmeler sunmakla yükümlü oldukları ISO 14067 Ürün Karbon Ayak İzi Envanter Hesaplamalarını ve Raporlamalarını yapmak için danışmanlık desteğine ihtiyaç duyabilirler. Ürünlere ait karbon ayak izi hesaplamaları oldukça deneyim ve tecrübe gerektirir. Yapılan hesaplamaların doğruluğu, denetimlerin tek seferde geçilmesini, dolayısıyla zaman ve maliyet avantajı sağlar. 

Ürün Karbon Ayak İzi Nasıl Hesaplanır?

ISO 14067 Ürün Karbon Ayak İzi standardı, ürün karbon ayak izi hesaplamasını detaylı olarak açıklar. Hesaplama sürecini aşağıdaki şekilde aşamalara ayırabiliriz. Ürün Karbon Ayak İzi Hesaplama aşamaları aşağıdaki gibidir: 

  1. Ürünün Varyasyonları Belirlenir: Hesaplama yapılacak ürüne ait çeşitler belirlenir. Ürün karbon ayak izi hesaplamalası yapılacak ürünün farklı renkleri boyutları, ağırlıkları olabilir. İlk olarak bu türlere ait varyasyonların belirlenmesi gerekir. Ürünlerin karbon ayak izi hesaplamaları temel olarak Ton cinisinden yapılmaktadır. Bu yaklaşım sonucunda ürünlerin boyutlarının, ağırlıklarının ürün belgesine etki etmeyeceğini anlayabiliriz. Demek istenen şudur ki; bir ürünün boyut ağırlık alternatifleri için ayrı ayrı belgelendirme yapmak gerekmemektedir. Bir adet ürün  başı ağırlık belirlenmesinin ardından oran orantı yöntemi ile adet başı ürün karbon ayak izi belirlenebilir. Bir ürüne alınacak belge saysının belirlenmesi uzmanlar tarafından yapılabilir. Ancak temel mantık şudur ki, ürünün üretim sürecinde bir değişiklik olmaması, hammadde eklenip çıkarılmaması halinde tek ürün belgesi yeterli olmaktadır. 
  2. Ürünün Hayat Döngüsü Belirlenir: Ürünün üretiminden atılmasına kadar olan tüm süreçler analiz edilir. Bu aşamada ham madde üretimi, üretim, ambalajlama, nakliye, kullanım ve atık yönetimi gibi süreçler değerlendirilir.
  3. Sera Gazı Emisyonları Belirlenir: Her süreçte salınan sera gazları (CO2, CH4, NO2, HFC,SF6 gibi) belirlenir ve ölçülür. Bu aşama, ürünün hayat döngüsü boyunca salınan toplam sera gazı miktarını tespit etmek için kritik öneme sahiptir.
  4. Karbon Ayak İzi Hesaplanır: Her süreçte salınan sera gazları toplanarak ürünün hayat döngüsü boyunca salınan toplam sera gazı miktarı hesaplanır. Bu değer, ürünün ekolojik ayak izi olarak adlandırılır.

Ürün Karbon Ayak İzi Neden Gereklidir?

ISO 14067 standardının uygulanması, birçok önemli avantaj sağlar:

  • Çevre Dostu Ürün Pazarlaması: ISO 14067 belgesi, ürünlerin karbon ayak izi değerlerinin belirlenmesini sağlar. Bu da çevre dostu ürünlerin pazarlama potansiyelini artırır. Tüketiciler, ürünlerin çevresel etkilerini bilerek daha sürdürülebilir tercihler yaparlar.
  • Çevresel Etkilerin Azaltılması: Bu standardın kullanımı, üreticilere ürünlerini daha çevre dostu hale getirmeleri için rehberlik eder. Ürünlerin hayat döngüsü boyunca salınan sera gazlarını analiz etmek, çevresel etkileri azaltmaya yönelik önlemlerin alınmasına olanak tanır.
  • Rekabet Avantajı: Çevre dostu ürünlerin pazarlama avantajı sağlar. Bu da üreticilere, çevre dostu ürünlerini öne çıkararak daha fazla müşteri çekme imkanı sunar.
  • Çevresel Bilinç: ISO 14067, çevresel sorumluluk bilincini artırır. Üreticilerin ve tüketicilerin çevresel etkileri daha fazla dikkate almalarını teşvik eder, böylece sürdürülebilirlik felsefesi yaygınlaşır.

ISO 14067 standardı, çevresel sürdürülebilirlik ve ürünlerin çevresel etkilerini azaltma çabalarında önemli bir rol oynar.

Ürün karbon ayak izi hesaplaması, doğrulama ve belgelendirme, çevre dostu ürünlerin geliştirilmesine ve pazarlanmasına yardımcı olurken, aynı zamanda çevre koruma bilincinin artmasına da katkı sağlar. Bu standardın uygulanması, hem çevre hem de işletmeler için kazan-kazan bir durumu temsil eder.

İlginizi Çekebilecek Diğer Bloglar
  • ÇED Raporu Nasıl Alınır? Örnek
    ÇED Raporu Nasıl Alınır ve ÇED Raporu Örneği, ÇED Yönetmeliğine uygun şekilde hazırlanan resmi bir rapor olarak net olarak ifade edilmektedir.
    12 Ekim 2023
  • Boşluk (GAP) Analizi Nedir?
    Boşluk (GAP) analizi, bir organizasyonun mevcut performansı ile hedefleri arasındaki farkları tespit edilip bu boşlukları kapatma yöntemidir.
    14 Ocak 2024
  • Ayak İzi Nedir?
    Ekolojik ayak izi, bir kişinin, bir topluluğun veya bir ülkenin, sürdürülebilir bir şekilde ürettiği ve tükettiği doğal kaynakların miktarını gösterir.
    30 Aralık 2023
Ebülten
E-Bülten Aboneliği
Duyurular ve yeniliklerden haberdar olmak için e-bültenime kayıt olun.
Whatsapp
Instagram