Telefon
Menü

Su Ayak İzi

Su, hayatın en önemli noktasında yer almaktadır. Giydiğimiz tişörtler, bardaklar, et ve sebzelerin üretimi gibi hemen her şeyin üretilmesinde su kullanılmaktadır. Bu noktada herhangi bir sektörde ürün üretimi, atık yönetimi gibi süreçlerde suyun hayati bir öneme sahiptir. Bu noktada kullanılan ürünlerin ne üretimi sırasında ne kadar su harcandığı ve su ayak izinin ne olduğu da çok önemlidir.

Su ayak izi sadece bir tüketicinin veya üreticinin doğrudan su kullanımına değil aynı zamanda dolaylı su kullanımına da bakan tatlı su kullanım miktarının bir göstergesidir. Bir ürünün veya prosesin su ayak izi, tüm tedarik zincirinde ölçülen, ürünü üretmek veya prosesin tamamlanması için kullanılan doğrudan ve dolaylı tatlı su hacmidir.

Su Ayak İzi Nedir?

Su ayak izi, bir ürünün veya bir sürecin üretiminde kullanılan su miktarını ve bu suyun kaynaklarını değerlendiren en önemli ölçümdür. Yapılan bu ölçüm, ürünün veya sürecin yaşam döngüsü boyunca kullanılan toplam su miktarını hesaplayarak suyun kaynak kullanımı, kirletici etkisi ve sürdürülebilirlik üzerindeki etkilerini belirlemeye yardımcı olmaktadır.

Su ayak izi, doğrudan su tüketimi (örneğin, ürünün üretim sürecinde kullanılan su miktarı) ve dolaylı su tüketimi (örneğin, ürünün hammaddelerinin üretiminde kullanılan su miktarı) olmak üzere iki temel bileşenden oluşur. Bu ölçüm, suyun sınırlı bir kaynak olduğu ve çeşitli endüstrilerin, ürünlerin ve faaliyetlerin su kaynaklarını nasıl etkilediğini anlamak için önemlidir. Yapacağımız su ayak izi analizi, su yönetimi stratejinizin geliştirilmesi, suyun daha verimli kullanılması ve su kaynaklarının korunması için rehberlik sağlayacaktır.

Su Ayak İzi Çeşitleri

Su Ayak İzi Çeşitleri

Mavi Su Ayak İzi

Mavi su ayak izi, bir ürünün üretimi veya bir faaliyetin gerçekleştirilmesi sırasında kullanılan yüzey ve yer altı sularının toplam miktarını ifade eder. Başka bir deyişle, mavi su ayak izi, doğrudan tüketilen ve buharlaşan tatlı su miktarını temsil eder. Özellikle tarım ve sanayi sektörlerinde, bir ürünün üretimi için ne kadar suyun kullanıldığını belirlemek için mavi su ayak izi kavramı kullanılır. Örneğin, bir kilogram pirinç üretimi için ne kadar su tüketildiği veya bir tekstil ürününün üretimi sırasında ne kadar suyun kullanıldığı bu kavram aracılığıyla değerlendirilir.

Mavi su ayak izinin hesaplanması, su kaynaklarının sürdürülebilir yönetimi için kritik bir öneme sahiptir. Özellikle su kaynaklarının kısıtlı olduğu bölgelerde, mavi su ayak izinin bilinçli bir şekilde yönetilmesi, su krizlerinin önlenmesinde ve su kaynaklarının etkili bir şekilde kullanılmasında önemli bir rol oynamaktadır.

Yeşil Su Ayak İzi

Yeşil su ayak izi, bir ürünün üretimi veya bir faaliyetin gerçekleştirilmesi sırasında toprakta depolanan yağmur suyunun buharlaşması ve bitki transpirasyonu yoluyla kullanılan su miktarını ifade eder. Başka bir deyişle, yeşil su ayak izi, bitkilerin büyümesi için topraktan buharlaşan ve transpire eden suyun toplam miktarını temsil eder. Özellikle tarım sektöründe, bir ürünün yetiştirilmesi için ne kadar yağmur suyunun kullanıldığını belirlemek için yeşil su ayak izi kavramı kullanılır. Örneğin, bir kilogram buğdayın yetiştirilmesi için ne kadar yağmur suyunun buharlaştığı bu kavram aracılığıyla değerlendirilir. Yeşil su, genellikle doğal yağışlarla toprakta depolanır ve bitkiler bu suyu kökleri aracılığıyla alır. Bu su, bitkilerin fotosentez yapabilmesi için gereklidir.

Yeşil su ayak izinin hesaplanması, sürdürülebilir tarım uygulamalarının geliştirilmesi ve su kaynaklarının etkili bir şekilde yönetilmesi için önemlidir. Bu kavram, özellikle kurak ve yarı kurak bölgelerde, su kaynaklarının sınırlı olduğu yerlerde tarımın sürdürülebilirliği açısından kritik bir rol oynamaktadır.

Gri Su Ayak İzi

Gri su ayak izi, bir ürünün üretimi veya bir faaliyetin gerçekleştirilmesi sırasında oluşan atık suların doğal su kaynaklarını kirletmemesi için gereken su miktarını ifade eder. Başka bir deyişle, gri su ayak izi, su kalitesini belirli bir standarda getirmek için gerekli olan su miktarını temsil eder. Özellikle sanayi ve tarım sektörlerinde, üretim süreçlerinden kaynaklanan kirleticilerin doğal su kaynaklarına verdiği zararı nötralize etmek için ne kadar suyun gerektiğini belirlemek için gri su ayak izi kavramı kullanılır. Örneğin, bir tarım ürününün yetiştirilmesi sırasında kullanılan pestisitlerin veya kimyasal gübrelerin neden olduğu kirliliği gidermek için ne kadar suyun gerektiği bu kavram aracılığıyla değerlendirilir.

Gri su ayak izinin hesaplanması, su kalitesinin korunması ve su kaynaklarının sürdürülebilir yönetimi için kritik bir öneme sahiptir. Bu kavram, su kaynaklarının korunması, kirlilikle mücadele ve sürdürülebilir su yönetimi stratejilerinin geliştirilmesi açısından önemlidir.

Su Ayak İzi Hesaplama Nasıl Yapılır?

Su Ayak İzi, bireylerin, toplulukların, işletmelerin ve hükümetlerin su tüketimini ve etkisini ölçmelerine yardımcı olan bir araçtır. Bu kavramın önemini anlamak için aşağıdaki başlıkları inceleyebiliriz:

  • Küresel Su Krizi: Dünya genelinde birçok bölge, su kıtlığı ve su stresi ile karşı karşıyadır. Su ayak izi, su tüketimini ve kullanımını anlamamıza yardımcı olarak bu krizin üstesinden gelmek için stratejiler geliştirmemize olanak tanır.
  • Sürdürülebilir Su Yönetimi: Su ayak izi, su kaynaklarının sürdürülebilir bir şekilde yönetilip yönetilmediğini değerlendirmemize yardımcı olur. Bu, özellikle su kaynaklarının kısıtlı olduğu bölgelerde kritik bir öneme sahiptir.
  • Bilinçli Tüketim: Bireyler ve işletmeler, su ayak izi kavramı sayesinde su tüketim alışkanlıklarını gözden geçirebilir ve daha sürdürülebilir seçimler yapabilirler.
  • Ekosistemlerin Korunması: Su kaynaklarının aşırı kullanımı, doğal ekosistemleri tehdit eder. Su ayak izi, bu ekosistemlerin korunmasına katkıda bulunarak biyoçeşitliliğin korunmasına yardımcı olabilir.
  • Ekonomik Faydalar: Su kaynaklarının etkili bir şekilde yönetilmesi, tarım, sanayi ve enerji üretimi gibi sektörlerde ekonomik faydalar sağlar.
  • Uluslararası İşbirliği: Su kaynakları genellikle birden fazla ülkeyi etkileyen sınıraşan kaynaklardır. Su ayak izi, uluslararası işbirliği ve su diplomasisi için bir temel oluşturabilir.
  • Kirlilikle Mücadele: Su ayak izi, su kaynaklarının kirlenmesine neden olan faaliyetleri belirlememize ve bu kirliliği azaltacak stratejiler geliştirmemize yardımcı olabilir.

Su ayak izi, su kaynaklarının korunması, sürdürülebilir su yönetimi ve küresel su kriziyle mücadelede kritik bir araçtır. Bu kavram, bireylerin, toplulukların ve hükümetlerin su tüketimini ve etkisini anlamalarına ve bu konuda bilinçli kararlar almalarına yardımcı olur. Su, yaşamın sürdürülmesi için vazgeçilmez bir kaynaktır. Ancak, küresel su krizine doğru ilerleyen bir dünyada, suyun sürdürülebilir kullanımı hayati öneme sahiptir. Su ayak izi kavramı, bu sürecin merkezinde yer alarak, bireylerin, toplumların ve endüstrilerin su tüketimini bilinçli bir şekilde yönetmelerine olanak tanır.

Su Ayak İzi Nasıl Hesaplanır?

Su ayak izini birey, ürün, sektör, şehir ve ülkeler üzerinden hesaplamak mümkün. Üretimde ve işletme sistemlerindeki faaliyetlerin sürdürülebilmesi için gerekli olan su tüketimini tanımlamada yani su ayak izi hesaplamada ISO 14046 standartları kullanılıyor. ISO 14046, su ayak izlerini değerlendirme ve raporlama ilkelerini ve gerekliliklerini tanımlayan uluslararası bir standart. Bu standart ile bir ürünün su tüketimi gözlemlenebiliyor ve aşırı su kullanımlarının önüne geçilebiliyor.

Kurumsal Su Ayak İzi Hesaplama Adımları

Kurumsal su ayak izi değerlendirme genel olarak 4 aşamadan oluşmaktadır. Bunlar şu şekildedir:

  1. Veri Toplama: Veri toplama süreci kapsamında hazırlanan veri şablonu ile kuruma ait tüm verilerin toplanması sağlanmaktadır. Bu noktada profesyonel bir destek alınması önemlidir.
  2. Hesaplama: Kurumların verileri toplandıktan sonra ISO 14046 standartlarına uygun bir şekilde envanter analizi ile hesaplama gerçekleştirilmektedir.
  3. Değerlendirme: Hesaplama kapsamında kurumların su ayak izi sonucundan sıcak noktalar belirlenmektedir. Bu doğrultuda değerlendirme gerçekleştirilmektedir. Değerlendirme aşamasında şeffaf olmak çok önemlidir.
  4. Doğrulama:  Gerçekleştirilen hesaplamaların bağımsız üçüncü kişiler tarafından doğrulanması ihtiyacı doğabilir.

Su Ayak İzi Neden Hesaplanmalıdır?

Su ayak izi, günümüzde suyla ilgili potansiyel çevresel etkileri bilmek ve raporlamak isteyen kuruluşlar için çok yararlı bir araçtır. Su ayak izinin ve şirketlerde uygulanmasının, aralarında çevresel, ekonomik veya itibar açısından faydalar bulduğumuz birçok faydası vardır.

Bazı faydalar şu şekildedir:

  • Su ile ilgili olası çevresel etkilerin büyüklüğünü değerlendirmeye olanak tanır.
  • Ürünlerin yaşam döngüsünün farklı aşamalarında, süreçlerde ve organizasyonlarda suyla ilgili potansiyel etkilerini azaltmanın yollarını belirlemeye yardımcı olur.
  • Ürün, süreç ve organizasyon seviyesinde su verimliliğini ve su yönetiminin optimizasyonunu kolaylaştırır.
  • Tüm paydaşlara ürünlerin sürdürülebilirliği konusunda güvenilir bilgiler sağlayarak marka değeri ve pazar konumlandırması sunar.
  • Bir kuruluşta su kullanımından kaynaklanan etkiler hakkında bilgi vermek için bilimsel olarak tutarlı ve güvenilir bilgiler sağlar.
  • Su kullanımı ile ilgili olası mevzuat değişikliklerinin önceden tahmin edilmesini mümkün kılmakta ve yeşil finansman kaynaklarına erişimi kolaylaştırmaktadır:

ISO 14046'ya göre Su Ayak İzi Hesaplama

Su Ayak İzi değerlendirmesi, Yaşam Döngüsü Analizi (LCA) perspektifinden doğru bir ayak izi değerlendirmesi için ilkelerin, gereksinimlerin ve yönergelerin oluşturulduğu, ISO:14046 Standardında oluşturulan bir süreçtir.
Bu analiz, potansiyel çevresel etkinin veya suyla ilgili etkilerin belirlenmesini mümkün kılar; ilgili coğrafi ve zamansal boyutları içerir; Su tüketim miktarını ve su kalitesindeki değişiklikleri tanımlar ve hidroloji bilgisini kullanır.

ISO 14046 metodolojik çerçevesi, standardın gerekliliklerine göre farklı aşamalara ayrılmıştır:

  • Su ayak izi envanteri çalışması

ISO 14046 standardında belirlenen etki kategorilerine göre su ayak izinin (5.4) etki değerlendirmesi ve buna karşılık gelen sonuçların yorumlanması (5.5) ile birlikte

  • Su ayak izi - metodoloji

Su Ayak İzi değerlendirmesinin perspektifi, Yaşam Döngüsü Değerlendirmesi ilkesiyle örtüşmelidir. Bu ilke, çalışmanın mümkün olduğu ölçüde  yürütülmesi gerektiğini, yani üretim sürecinin tüm hammaddelerinin kaynağından sürecin sonuna kadar yapılması gerektiğini belirler. Olası bir konteynerin nasıl geri dönüştürüldüğü olabilir. Bu yaşam döngüsü yaklaşımı kuruluşlarda üç şekilde uygulanabilir:

  • Yaşam Döngüsü Değerlendirmesinden (LCA) Su Ayak İzi Değerlendirmesi
  • Bir ürün sürecinin Yaşam Döngüsü Değerlendirmesinden (LCA) Su Ayak İzi Değerlendirmesi
  • Bir kuruluşun Yaşam Döngüsü Analizinden (O-LCA) Su Ayak İzi Değerlendirmesi

Su Ayak İzinin Doğrulanması

Su ayak izi doğrulaması, yürütülen su ayak izi değerlendirmesinden elde edilen bilgilerin kapsamlı, tutarlı ve şeffaf olmasını sağlamak için bağımsız bir üçüncü tarafça yürütülen bir süreçtir. Doğrulamanın amacı, ilgili taraflara sağlanan bilgiler ve veriler hakkında profesyonel ve bağımsız bir yargı sağlamaktır. Doğrulama süreci, su ayak izi değerlendirmesinin sonuçlarının güvenilirliği konusunda bir garanti sunar. Çünkü bu uzman bir kuruluştur ve yürütülen prosedürü doğrulayan şirkete yabancıdır. Kısacası, su ayak izi sertifikası almak müşterilere, tedarikçilere ve nihai tüketicilere güven verir ve şirketin çevre üzerindeki etkisini azaltma çabalarını vurgular.

Ebülten
E-Bülten Aboneliği
Duyurular ve yeniliklerden haberdar olmak için e-bültenime kayıt olun.
Whatsapp
Instagram