SKDM (Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması – CBAM), Avrupa Birliği’ne ihracat yapan işletmeler için karbon emisyonlarının hesaplanmasını ve raporlanmasını zorunlu hale getiren bir karbon düzenleme mekanizmasıdır. 1 Ocak 2026 itibarıyla başlayan uygulama dönemiyle birlikte, demir-çelik, alüminyum, çimento, gübre, elektrik ve hidrojen sektörlerinde faaliyet gösteren ihracatçılar için emisyon verilerinin doğru hesaplanması kritik hale gelmiştir.
CASEM ESG olarak; CBAM kapsamında ürün bazlı gömülü emisyon hesaplama, veri toplama süreçleri, tedarikçi emisyon verilerinin yönetimi, CBAM raporlaması ve doğrulama hazırlık süreçlerinde danışmanlık hizmetleri sunuyoruz.
Yeni dönemde yalnızca raporlama değil; doğrulanabilir veri altyapısı, karbon maliyetlerinin yönetimi ve sürdürülebilir veri akışı da işletmeler açısından kritik önem taşımaktadır.
CBAM emisyon hesaplama süreci, SKDM kapsamındaki ürünlerin üretimi sırasında ortaya çıkan gömülü emisyonların ürün bazında hesaplanmasını ifade eder. Hesaplama sürecinde doğrudan emisyonlar, elektrik tüketiminden kaynaklanan dolaylı emisyonlar ve kapsam dahilindeki öncül girdilere ait emisyon verileri birlikte değerlendirilir.
Hesaplama yapılmadan önce ürünün GTIP/CN kodu, üretim prosesi, ürün reçetesi, kullanılan hammadde ve enerji tüketimleri belirlenir. Ardından ürün bazında toplam emisyon miktarı hesaplanır ve ilgili dönemde üretilen ürün miktarına bölünerek ton ürün başına gömülü emisyon değeri elde edilir.
CASEM ESG, CBAM hesaplama sürecinde veri toplama formatlarının oluşturulması, tesis ve ürün bazlı emisyon verilerinin analiz edilmesi, tedarikçi verilerinin kontrol edilmesi ve raporlamaya uygun hesaplama altyapısının kurulması konularında destek sağlar.
Avrupa Birliği tarafından Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM / CBAM) Tüzüğü kapsamında belirtilen Alüminyum, Demir- Çelik, Gübre, Çimento, Elektrik ve Hidrojen sektörü ürünleri içim SKDM / CBAM Hesaplaması ve Raporlaması zorunludur. Ancak SKDM / CBAM kapsamında olan zorunlu sektörlerde yer alan ürünler tamamı için SKDM / CBAM hesaplama ve raporlama yapılması zorunlu değildir.
Avrupa Birliği tarafından Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM / CBAM) Tüzüğü kapsamında CBAM Hesaplaması yapılması gereken ürünlere ait CN (GTIP) kodları tanımlanmıştır. SKDM / CBAM Kapsamında Hesaplama Yapılması Gereken Ürünlere Ait GTIP (CN) Kodlarına ulaşmak için linki tıklayınız.
CBAM raporlama süreci, Avrupa Birliği’ne ihraç edilen ürünlere ait gömülü karbon emisyonlarının belirli metodolojilere göre hesaplanarak ithalatçılar tarafından AB sistemine beyan edilmesini kapsar.
1 Ocak 2026 itibarıyla başlayan uygulama dönemiyle birlikte, yalnızca emisyon verilerinin raporlanması değil; doğrulanabilir veri altyapısı oluşturulması, CBAM sertifika yükümlülüklerinin yönetilmesi ve doğrulama süreçlerinin yürütülmesi de kritik hale gelmiştir.
CBAM kapsamında AB’de yerleşik ithalatçılar, ithal edilen ürünlere ait emisyon verilerini Yetkilendirilmiş CBAM Beyan Sahibi sistemi üzerinden beyan etmekle yükümlüdür. Türkiye’deki üreticiler doğrudan beyan tarafında yer almasa da, AB’deki müşterilerine gerekli emisyon verilerini eksiksiz ve doğrulanabilir şekilde sunmak zorundadır.
Bu nedenle üreticilerin; ürün bazlı emisyon hesaplama altyapısı kurmaları, tedarikçi verilerini yönetmeleri ve doğrulamaya uygun veri akışı oluşturmaları büyük önem taşımaktadır.
SKDM Raporu hazırlanması için gerekli özellikler 6 Mayıs 2023 tarihli L 130/52 AB Resmî Gazetesi’nde yayımlanmıştır. Bu çerçevede rapor hazırlanırken aşağıdaki bilgilerin ibraz edilmesiyle birlikte hazırlık sürecinin sorunsuz bir şekilde tamamlanması mümkün olacaktır.
Tüm bunların ibrazıyla birlikte SKDM Raporuyla ilgili herhangi bir eksiklik ortaya çıkması söz konusu olmayacaktır.
CBAM uygulama döneminde emisyon verilerinin doğrulanması ve doğrulama süreçlerine hazırlık da kritik hale gelmiştir. CASEM ESG, CBAM doğrulama süreçleri kapsamında TÜV Austria tarafından sağlanan Premium Partner iş birliği ile işletmelere teknik destek sunmaktadır.
Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması, AB Parlamentosu tarafından 1 Ekim 2023 tarihi itibariyle devreye alınmıştır. Bu tarih itibariyle, Avrupa Birliğinde yerleşik olan ithalatçıların SKDM / CBAM Raporu vermemesi halinde ithal ettikleri ürünün emisyon tonu başına 10 Euro ile 50 Euro arasında Ceza Ödemeleri gerekmektedir. Bu cezalar Türkiye’deki şirketlere değil Avrupa Birliği’nde bulunan ithalatçı firmalara uygulanacaktır.
CBAM danışmanlığı hizmeti; SKDM kapsamındaki ürünler için gömülü emisyon hesaplamalarının yapılması, veri toplama süreçlerinin oluşturulması, CBAM raporlarının hazırlanması ve doğrulama süreçlerine hazırlık çalışmalarını kapsar. CASEM ESG, ürün bazlı emisyon hesaplama, GTIP analizleri, tedarikçi veri yönetimi, raporlama altyapısı kurulumu ve uygulama dönemi yükümlülükleri kapsamında işletmelere teknik destek sağlamaktadır.
SKDM / CBAM Danışmanlığı kapsamında verilen hizmetin ana başlıkları aşağıdaki gibidir;
SKDM / CBAM Danışmanlığı hizmeti eğitim - hesaplama ve raporlama - çalıştay olmak üzere üç fazdan oluşmaktadır. SKDM / CBAM Danışmanlığı hizmetinin detayları aşağıdaki gibidir;
AB'ye SKDM (Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması) - CBAM kapsamındaki ürünleri ihraç eden AB dışı (üçüncü ülke) tesis operatörlerinin, kendi üretim tesisleri ve bu tesislerden kaynaklanan gömülü emisyon verilerini AB'deki ithalatçılara sunmak üzere kullanacakları SKDM / CBAM Üçüncü Ülke Tesis Operatörü (O3CI) portalına kayıt olmaları tavsiye edilmektedir. SKDM/CBAM Portal ( O3CI) Kaydının temel olarak üç aşaması bulunmaktadır.
AB’ye CBAM kapsamındaki ürünleri ihraç eden üreticilerin, emisyon verilerini AB’deki ithalatçılarla paylaşabilmesi için O3CI (Third Country Installation) portal süreçlerini yönetmesi gerekebilmektedir.
Portal süreçlerinde temel olarak:
CASEM ESG, CBAM portal kayıt süreçleri ve veri yönetimi konusunda teknik destek sağlamaktadır.
SKDM / CBAM Raporu danışmanlığı ücretleri değişkendir. SKDM / CBAM Raporu ücretini etkileyen faktörler;
-SKDM / CBAM Hesaplaması yapılması
-SKDM / CBAM Hesaplama ve Raporu danışmanlığı yapılacak Ürün Grubu ve Alt Ürün Sayısı
-SKDM / CBAM Hesaplama ve Raporu danışmanlığı yapılacak çeyrek dönem sayısı
-SKDM / CBAM Hesaplama ve Raporu danışmanlığı yapılacak Müşteri Sayısı
Bu faktörlerin cevaplarına göre SKDM / CBAM Hesaplama ve Raporu danışmanlığı ücretleri 25.000 TL ile 200.000 TL arasında değişkenlik göstermektedir. CASEM ESG SKDM / CBAM Hesaplama ve Raporu danışmanlığı hizmeti ücreti için linki tıklamanız yeterlidir.
SDKM / CBAM Basitleştirme tüzüğü 17.10.2025 tarihinde Avrupa Parlamentosu tarafından yayınlandı. 2025/2083 numaralı CBAm Simplification Regülasyonu 2023/956 EU CBAM Regulasyonuna bağlı kalınarak 17.10.2025 tarihinde yayınlanmıştır .
SDKM / CBAM Basitleştirme tüzüğü ile 1 Ocak 2026 sonrası SDKM / CBAM Uygulama dönemi için ithalatçılara ve ihracatçılara kolaylıklar getirilmiştir. Özellikle 50 Tonun altında ithalat yapan AB Yerleşik ithalatçıların SDKM / CBAM kapsamı dışında bırakılması en büyük etkiyi yaratmıştır. SDKM / CBAM Tüzüğü kapsamına giren işletmelerin %90 ı bu basitleştirme sayesinde yönetmeliğin dışında kalmıştır.
Avrupa Birliği Komisyonu SKDM / CBAM yönetmeliğine göre ülke bazında default verileri yayınladı. Ülkemize ait GTIP kodları bazında default değerleri ayrıca belli olduç Türkiye SKDM / CBAM Default verileri henüz taslak aşamasında. AB Komisyonu resmi sitesinden bu verilere ulaşabilirsiniz.
Avrupa Birliği Komisyonu SKDM / CBAM yönetmeliğine göre ülke bazında benchmark değerlerini yayınladı. Yayınlanan CBAM / SKDM Benchmark değerlerini kullanarak, ödenmesi gereken SKDM / CBAM sertifika tutarı hesaplanabilmektedir. SKDM / CBAM Sertifika değeri hesaplama için gerekli olan metodoloji AB Komisyonu resmi sitesinde yayınlanmıştır.
SDKM / CBAM Basitleştirme regülasyonu ile SDKM / CBAM uygulama dönemi için bazı kolaylıklar getirilmiştir. SDKM / CBAM Basitleştirme ile yürürlüğe giren en önemli kolaylıklar aşağıdaki gibidir;
1. AB Yerleşik ithalatçılar 1 yıl içinde 50 tonun altında ithalat yapıyorsa, SDKM / CBAM kapsamından çıkarılmıştır. Önceki yönetmelikte bu şart 150 Avro nun altında ithalat yapanlar için geçerliyken, basitleştirme tüzüğü ile bu şart 50 Ton/yıl olarak belirlenmiştir.
Anca bu madde yanlış anlaşılmaktadır. Ülkemizde faaliyet gösteren ve yıllık 50 ton altında ihracat yapan ihracatçı işletmelerin için getirilmiş bir muafiyeti değildir. Ülkemizde faaliyet gösteren ihracatçı işletmelerin eğer müşterileri 50 ton un altında toplamda ithalat yapıyorsa bu madde ile muafiyet geçerlidir. Örneğin, ülkemizden Almanya da ABC Gmbh adındaki müşterisine yılda 30 ton ihracat yapan bir üretici düşünelim. Eğer bu ABC Gmbh isimli müşteri başka bir AB dışı ülkedeki üreticiden de 40 ton ithalat yaptıysa, toplamda 70 ton ithalat yapmış olacaktır. Yani AB yerleşik ithalatçı olan ABC Gmbh toplamda 70 Ton / yıl ithalat yaptığı için muafiyetten yararlanamayacaktır. Bu sebeplle ülkemizden ABC Gmbh şirketine ihracat yapan üreticimiz SDKM / CBAM Hesaplama ve raporlamalarını yapmakla yükümlüdür.
2. SDKM / CBAM kapsamında uygulama döneminde artık çeyreklik değil yıllık olarak beyan verilecektir. Ancak SDKM / CBAM Raporlamalarının beyan zorunluluğu 31.05.2027 den 31.08.2027 ye ertelenmiştir. Aynı şekilde SDKM / CBAM Raporlarının doğrulama zorunluluğu 31.05.2027 den 31.08.2027 ye ertelenmiştir. 2026 yılı içerisinde sadece 31.01.2026 tarihine kadar 2025 yılı son çeyrek emisyonlarına ait SDKM / CBAM raporlamaları yapılacaktır.
3. SDKM / CBAM uygulama döneminde SKDM Sertifikalarının alımı en az %80 oranından %50 ye düşürülmüştür. SDKM / CBAM tüzüğünün ilk versiyonunda 31.03.2026 tarihine kadar ilk SDKM / CBAM sertifikası alım zorunluluğu da 1 yıl ertelenerek 31.03.2027 tarihine ertelenmiştir.
Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM), 1 Ekim 2023 ile 31 Aralık 2025 tarihleri arasında uygulanan "Geçiş Dönemi"ni resmen geride bırakmıştır. 1 Ocak 2026 tarihi itibarıyla SKDM / CBAM Asıl Uygulama Dönemi başlamış bulunmaktadır. Bu yeni dönemle birlikte, Avrupa Birliği’ne (AB) ihracat yapan demir-çelik, alüminyum, çimento, gübre, elektrik ve hidrojen sektörlerindeki üreticiler için sadece emisyon raporlaması yapmak artık yeterli değildir. Yeni dönemde işletmeleri bekleyen kritik finansal ve operasyonel yükümlülükler şunlardır:
Mali Yükümlülükler ve CBAM Sertifikası: İhracatçılar, ürünlerinin üretimi sırasında açığa çıkan gömülü emisyonlar için artık mali olarak sorumlu tutulmaktadır. AB’deki ithalatçılar, beyan edilen emisyon miktarı kadar "CBAM Sertifikası" satın almakla yükümlüdür.
Doğrulama Zorunluluğu (Akreditasyon): Geçiş dönemindeki esnek hesaplama yöntemleri sona ermiştir. Gönderilen emisyon raporlarının ve ton başına düşen karbon miktarlarının, AB tarafından akredite edilmiş bağımsız doğrulayıcı kuruluşlarca kontrol edilmesi ve onaylanması zorunlu hale gelmiştir.
Yetkilendirilmiş Beyan Sahibi: AB pazarına SKDM kapsamındaki ürünleri sokacak ithalatçıların "Yetkilendirilmiş SKDM Beyan Sahibi" statüsünü almış olması gerekmektedir.
CBAM kapsamında demir-çelik, alüminyum, çimento, gübre, elektrik ve hidrojen sektörlerinde yer alan belirli ürün grupları bulunmaktadır. Kapsama giren ürünler GTIP/CN kodlarına göre belirlenmektedir.
CBAM beyanları AB’de yerleşik ithalatçılar tarafından yapılmaktadır. Ancak Türkiye’deki üreticiler, ithalatçıların kullanacağı emisyon verilerini hazırlamak ve paylaşmakla yükümlüdür.
CBAM uygulama dönemi 1 Ocak 2026 tarihinde başlamıştır. Bu dönemle birlikte yalnızca emisyon raporlaması değil, CBAM sertifika yükümlülükleri ve doğrulama süreçleri de devreye girmiştir.
Evet. Uygulama dönemiyle birlikte emisyon verilerinin bağımsız ve akredite doğrulayıcı kuruluşlar tarafından doğrulanması gerekmektedir.
Üretim sürecindeki doğrudan emisyonlar, elektrik tüketimleri, öncül girdilere ait emisyon verileri ve üretim miktarları hesaplama sürecinde kullanılmaktadır.
CBAM danışmanlığı; GTIP analizleri, ürün bazlı emisyon hesaplamaları, veri toplama süreçleri, raporlama altyapısı kurulumu, doğrulama hazırlıkları ve portal süreçlerine yönelik teknik destek hizmetlerini kapsamaktadır.
