Su Verimliliği Danışmanlığı, işletmelerin su tüketimlerini analiz ederek suyun verimli kullanılmasını sağlamayı, su tüketimini azaltmayı ve su yönetimini sistematik hale getirmeyi amaçlayan danışmanlık hizmetidir. Su verimliliği çalışmaları; mevcut su kullanımının belirlenmesi, tüketimlerin izlenmesi, verimlilik hedeflerinin oluşturulması, iyileştirme uygulamalarının planlanması ve sonuçların takip edilmesini kapsar.
Artan nüfus, sanayileşme, iklim değişikliği ve üretim faaliyetleri üzerindeki su ihtiyacı, kullanılabilir su kaynakları üzerindeki baskıyı artırmaktadır. Bu nedenle suyun sürdürülebilir yönetimi, işletmeler açısından yalnızca çevresel bir sorumluluk değil, aynı zamanda operasyonel ve yasal bir gereklilik haline gelmektedir.
Türkiye'de 27 Aralık 2024 tarihinde Resmî Gazete'de yayımlanan Su Verimliliği Yönetmeliği ile su verimliliği sistemlerinin kurulması, uygulanması, izlenmesi ve belgelendirilmesine ilişkin esaslar düzenlenmiştir. Yönetmelik kapsamında belirlenen işletmeler için Mavi Su Verimliliği Belgesi başta olmak üzere su verimliliği uygulamaları ve belgelendirme süreçleri önem kazanmıştır.
Su Verimliliği Danışmanlığı Kapsamında Neler Yapılır?
Su Verimliliği Danışmanlığı kapsamında öncelikle işletmenin mevcut su yönetimi ve su tüketimleri analiz edilir. Ardından su verimliliği ekibi oluşturulur, su kullanım noktaları ve iyileştirme alanları belirlenir, hedefler oluşturulur ve bu hedeflere ulaşmak için su verimliliği planları hazırlanır.
Danışmanlık sürecinde işletmenin faaliyet alanına göre Su Verimliliği Yönetmeliği kapsamındaki yükümlülükleri değerlendirilir. Gerekli dokümantasyonun hazırlanması, çalışanlara yönelik eğitimlerin gerçekleştirilmesi, su verimliliğini artıracak uygulamaların belirlenmesi, izleme ve raporlama sisteminin oluşturulması ve belgelendirme başvurusuna hazırlık çalışmaları yürütülür.
Yönetmelik kapsamında su verimliliği belgelendirmesi Mavi, Yeşil ve Turkuaz Su Verimliliği Belgesi olmak üzere üç seviyede uygulanmaktadır. İşletmenin kapsamı ve faaliyet alanı değerlendirilerek sağlaması gereken kriterler belirlenir ve belgelendirme süreci bu kriterlere göre yönetilir.
Su verimliliği Nedir ve Neden Önemlidir?
Su verimliliği; suyun çevresel, sosyal ve yönetimsel açıdan yararını daha fazla arttırmak amacıyla suyun ihtiyacımız kadar olan miktarını etkili şekilde kullanmaktır. En basit örneğiyle, evimizin bahçesini sularken hortumla sulamak yerine, damla sulama sistemiyle sulama yapmak su verimliliği sağlamaktır. Küçük adımlar bütününde büyük etkiler oluşturmaktadır.
Bugün sahip olduğumuz su kaynakları hangi amaçlarla tüketilirse tüketilsin, kirletildiğinde çevreye, gıda güvenliği ve hijyen sağlanamadığında sosyal hayata, suya erişim problemleri yaşandığında ya da su ile ilgili yaptırım gerektiğinde otoritelere büyük etkisi bulunmaktadır.
Suyun sürdürülebilirliğini sağlamak amacıyla, suyu etkili ve verimli kullanarak gelecek nesillere tıpkı bugün erişebildiğimiz gibi ulaşılabilir temiz su kaynakları bırakmak toplumsal sorumluluğumuzdur. Bugün sadece konuştuğumuz değil, eyleme geçmemizin zorunlu hale geldiği bir süreç içerisinde bulunmaktayız.
Su Tüketimini Azaltmanın Çevresel Faydaları Nelerdir?
Su tüketiminin azaltılması, yalnızca su kaynaklarının korunmasını değil; enerji tüketiminin, atıksu miktarının ve dolaylı karbon emisyonlarının azaltılmasını da sağlar. Etkin bir su verimliliği yönetimi işletmelere ve çevreye birçok fayda sağlar:
Su kaynaklarının sürdürülebilir kullanımını destekleyerek gelecek nesiller için kullanılabilir su kaynaklarının korunmasına katkı sağlar.
Su kaynakları üzerindeki baskıyı azaltarak iklim değişikliğinin etkilerine karşı dayanıklılığı destekler.
Daha az su tüketimi, oluşan atıksu miktarının azaltılmasına ve atıksu yönetiminin kolaylaştırılmasına katkı sağlar.
Nehir, göl ve yeraltı su kaynaklarının korunmasına yardımcı olarak su ekosistemleri ve doğal habitatlar üzerindeki baskıyı azaltır.
Suyun arıtılması, pompalanması ve taşınması için gereken enerji ihtiyacını azaltarak enerji tüketiminin ve buna bağlı sera gazı emisyonlarının düşürülmesine katkı sağlar.
Tarım, sanayi ve diğer faaliyetlerde suyun ihtiyaca uygun ve kontrollü kullanılması, aşırı su tüketiminin önlenmesine yardımcı olur.
İşletmelerde su tüketiminin düzenli olarak ölçülmesi ve izlenmesi, kayıp ve kaçakların belirlenmesini ve yeni su verimliliği fırsatlarının ortaya çıkarılmasını sağlar.
Su Verimliliği Yönetmeliği Kapsamındaki Yasal Yükümlülükler Nelerdir?
27 Aralık 2024 tarihli ve 32765 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Su Verimliliği Yönetmeliği ile su kaynaklarının korunması ve verimli kullanılması amacıyla su verimliliği sistemlerinin kurulması, uygulanması, izlenmesi ve belgelendirilmesine ilişkin usul ve esaslar belirlenmiştir.
Bu Hizmetin %50'si Devlet Tarafından Destekleniyor!
Ticaret Bakanlığı hibeleri kapsamında CASEM'den teklif alın.
Yönetmelik kapsamında yükümlü olan işletme ve kuruluşların başlıca sorumlulukları şunlardır:
Su verimliliği sisteminin kurulması ve uygulanması: Mevcut su kullanımları değerlendirilerek su tüketimlerinin ölçülmesi, izlenmesi ve su verimliliğinin artırılmasına yönelik çalışmalar yürütülmelidir.
Su verimliliği planının hazırlanması: Su verimliliğine ilişkin hedefleri ve 5 yıllık uygulama takvimini içeren plan hazırlanmalı, uygulanmalı, izlenmeli ve gerektiğinde güncellenmelidir.
Yıllık izleme ve raporlama: Su verimliliği uygulamalarının sonuçları yıllık olarak izlenmeli ve ilgili bilgi sistemine kaydedilmelidir.
Su verimliliği belgesinin alınması: Yönetmelik kapsamında belirlenen işletme ve kuruluşların gerekli kriterleri sağlayarak Mavi Su Verimliliği Belgesi almaları gerekmektedir.
Yeşil Su Verimliliği Belgesine geçiş: Yönetmelikte belirtilen faaliyet ve kuruluşlar için Mavi Su Verimliliği Belgesinin ardından belirlenen süreler içerisinde Yeşil Su Verimliliği Belgesi kriterlerinin sağlanması gerekmektedir. Bu süre işletmenin faaliyet alanına ve yönetmelikteki sınıflandırmasına göre değişebilmektedir.
Turkuaz Su Verimliliği Belgesi: Yönetmelikte belirlenen ileri seviye kriterleri sağlayan kuruluşlar Turkuaz Su Verimliliği Belgesi için gönüllü olarak başvurabilir.
Su verimliliği yükümlülükleri işletmenin faaliyet alanı, NACE kodu, çalışan sayısı ve yönetmelikte belirtilen diğer kriterlere göre farklılık gösterebilir. Bu nedenle işletmenin öncelikle Su Verimliliği Yönetmeliği kapsamında olup olmadığının belirlenmesi ve uygulanacak belgelendirme takviminin tespit edilmesi gerekir.
Kimler Mavi Su Verimliliği Belgesi Almak Zorundadır?
Mavi Su Verimliliği Belgesi, Su Verimliliği Yönetmeliği kapsamında yükümlü olarak belirlenen faaliyet ve kuruluşların sağlaması gereken ilk seviye su verimliliği belgesidir.
Yönetmelik kapsamında; belirlenen endüstriyel faaliyetleri yürüten tesisler, organize sanayi bölgeleri, belediyeler, turizm işletmeleri, tarımsal faaliyetler ile diğer belirlenmiş kurum ve kuruluşlar için Mavi Su Verimliliği Belgesi yükümlülüğü bulunmaktadır.
Sanayi tesisleri açısından önemli kriterlerden biri NACE kodu ve çalışan sayısıdır. Su Verimliliği Yönetmeliği Ek-2'de belirtilen NACE kodlarında faaliyet gösteren ve 50 veya daha fazla çalışanı bulunan endüstriyel tesisler yönetmelik kapsamında su verimliliği sistemini kurmak ve Mavi Su Verimliliği Belgesi almakla yükümlüdür.
İşletmelerin yükümlülük durumu yalnızca sektör adına göre değerlendirilmemelidir. Faaliyet gösterilen NACE kodu, çalışan sayısı ve Yönetmelikte belirtilen diğer kapsam kriterleri birlikte değerlendirilerek işletmenin Mavi Su Verimliliği Belgesi alma zorunluluğu belirlenmelidir.
Mavi Su Verimliliği Belgesi Nasıl Alınır?
Mavi Su Verimliliği Belgesi almak için öncelikle işletmede Su Verimliliği Yönetmeliğine uygun bir su verimliliği sistemi kurulmalı ve gerekli kriterler sağlanmalıdır.
Belgelendirme sürecinde genel olarak;
İşletmenin mevcut su kullanımı ve yönetmelik kapsamındaki yükümlülükleri belirlenir.
Su verimliliği ekibi oluşturulur ve sorumluluklar tanımlanır.
Su tüketimleri ölçülür, izlenir ve mevcut durum analizi gerçekleştirilir.
Su verimliliği hedefleri belirlenerek 5 yıllık Su Verimliliği Planı hazırlanır.
İşletmenin faaliyet alanına ilişkin su verimliliği kriterleri değerlendirilir ve gerekli iyileştirmeler gerçekleştirilir.
Eğitim, dokümantasyon, izleme ve raporlama çalışmaları tamamlanır.
Gerekli bilgi ve belgeler hazırlanarak Su Verimliliği Bilgi Sistemi üzerinden belgelendirme başvurusu gerçekleştirilir.
Başvurunun değerlendirilmesi sonucunda yönetmelikte belirtilen kriterleri sağlayan işletmeler Mavi Su Verimliliği Belgesi almaya hak kazanır.
CASEM ESG, Mavi Su Verimliliği Belgesi danışmanlığı kapsamında işletmenin yönetmelik kapsamının belirlenmesinden su verimliliği sisteminin kurulmasına ve belgelendirme başvurusunun hazırlanmasına kadar süreci yönetmektedir.
Su Verimliliği Raporları Nasıl Hazırlanır?
Su verimliliği raporları, işletmenin su kullanımının ölçülmesi, izlenmesi ve su verimliliği performansının değerlendirilmesi amacıyla hazırlanır. Raporlama sürecinde su kaynakları, tüketim noktaları, su kullanım miktarları, kayıp ve kaçaklar, geri kazanılan su miktarları ve uygulanan su verimliliği tedbirleri değerlendirilir.
Su Verimliliği Yönetmeliği kapsamındaki işletmelerde raporlama çalışmaları, yönetmelikte belirtilen kriterler ve su verimliliği planı doğrultusunda yürütülür. Belirlenen hedeflerin gerçekleşme durumu ve uygulamaların sonuçları düzenli olarak izlenerek raporlanır.
ISO 46001 Su Verimliliği Yönetim Sistemi ve ISO 14046 Su Ayak İzi çalışmaları ise işletmenin ihtiyacına göre su yönetimi çalışmalarını destekleyen ayrı uygulamalardır. ISO 14046 kapsamında kuruluşun veya ürünün suyla ilişkili çevresel etkileri değerlendirilirken, ISO 46001 su kullanımının sistematik olarak yönetilmesi ve su verimliliği performansının iyileştirilmesine odaklanır.
Kurumsal su yönetimi ve su kaynaklı riskler, şirketlerin çevresel performans değerlendirmelerinde de önemli bir yere sahiptir. Özellikle CDP Su Güvenliği (Water Security) kapsamında şirketlerin su tüketimleri, su riskleri, hedefleri ve su yönetimi uygulamalarına ilişkin açıklamalar yapılmaktadır.
ISO 46001 Su Verimliliği Yönetim Sistemi Nedir?
ISO 46001 Su Verimliliği Yönetim Sistemi, kuruluşların su kullanımını sistematik olarak yönetmesi, su tüketimini izlemesi ve su verimliliği performansını sürekli iyileştirmesi amacıyla geliştirilmiş uluslararası bir yönetim sistemi standardıdır.
ISO 46001 kapsamında kuruluşun su kullanımları değerlendirilir, önemli su kullanım alanları belirlenir, performans göstergeleri ve hedefler oluşturulur, su verimliliğini artıracak aksiyonlar planlanır ve sonuçlar düzenli olarak izlenir.
ISO 46001'in uygulanması; işletmelerin su tüketimini ve buna bağlı maliyetleri azaltmasına, su kaynaklı risklerini daha etkin yönetmesine ve kurumsal su yönetimini sistematik bir yapıya kavuşturmasına katkı sağlar.
ISO 46001 danışmanlığı kapsamında mevcut durum ve boşluk analizi gerçekleştirilerek yönetim sistemi dokümantasyonu oluşturulur, hedef ve performans göstergeleri belirlenir, uygulama süreci takip edilir ve kuruluş belgelendirme sürecine hazırlanır.
Su Verimliliği Danışmanlığı Kapsamında Hangi Hizmetler Sunulur?
Su Verimliliği Danışmanlığı, işletmenin mevcut su kullanımının analiz edilmesinden su verimliliği sisteminin kurulmasına ve belgelendirme sürecine kadar bütüncül olarak yürütülür.
CASEM ESG Su Verimliliği Danışmanlığı kapsamında;
İşletmenin Su Verimliliği Yönetmeliği kapsamındaki yükümlülükleri belirlenir.
Mevcut su tüketimleri, su kaynakları ve kullanım noktaları analiz edilir.
Su verimliliği ekibinin oluşturulması ve görevlerinin belirlenmesi desteklenir.
Su tüketimlerinin ölçülmesi ve izlenmesine yönelik sistem oluşturulur.
Su verimliliği hedefleri ve performans göstergeleri belirlenir.
5 yıllık Su Verimliliği Planı hazırlanır.
Su tüketiminin azaltılması, suyun yeniden kullanımı ve geri kazanımına yönelik iyileştirme fırsatları belirlenir.
Gerekli prosedür, kayıt, rapor ve diğer dokümantasyon hazırlanır.
Çalışanlara yönelik su verimliliği eğitimleri gerçekleştirilir.
Mavi Su Verimliliği Belgesi kriterlerine uyum ve başvuru süreci desteklenir.
İşletmenin ihtiyacına göre ISO 46001 Su Verimliliği Yönetim Sistemi ve ISO 14046 Su Ayak İzi çalışmaları sürece entegre edilir.
Bu çalışmalar sonucunda işletmenin yalnızca yasal yükümlülüklerini yerine getirmesi değil, su tüketimini ölçülebilir şekilde yönetmesi ve sürekli iyileştirmeye dayalı bir su yönetim sistemi oluşturması hedeflenir.
Su Verimliliği Yönetmeliği Hangi İşletmeleri Kapsar?
Su Verimliliği Yönetmeliği, su kaynaklarının verimli kullanılmasını sağlamak amacıyla sanayi, hizmet, tarım ve kentsel su kullanımı gibi farklı alanlardaki kurum ve kuruluşları kapsamaktadır.
Yönetmelik kapsamında; belirlenen NACE kodlarında faaliyet gösteren endüstriyel tesisler, organize sanayi bölgeleri, belediyeler, belirli turizm işletmeleri, tarımsal faaliyetler ve Yönetmelikte tanımlanan diğer kurum ve kuruluşlar için farklı su verimliliği yükümlülükleri bulunmaktadır.
Endüstriyel tesislerde kapsam belirlenirken özellikle NACE kodu ve çalışan sayısı dikkate alınmaktadır. Yönetmeliğin Ek-2 listesinde belirtilen faaliyetleri yürüten ve 50 veya daha fazla çalışanı bulunan endüstriyel tesisler kapsam dahilindedir.
Her işletmenin yükümlülüğü aynı değildir. İşletmenin faaliyet konusu, NACE kodu, çalışan sayısı ve tabi olduğu kategori değerlendirilerek uygulanması gereken su verimliliği kriterleri ve belgelendirme takvimi belirlenmelidir.
Su Verimliliği Danışmanlığı Seçilirken Nelere Dikkat Edilmelidir?
Su verimliliği danışmanlığı yalnızca dokümantasyon hazırlanmasından oluşmamalıdır. Danışmanlık şirketinin mevzuat, su yönetimi, ölçüm, raporlama ve uygulama süreçlerini birlikte yönetebilecek teknik yeterliliğe sahip olması önemlidir.
Danışmanlık firması seçilirken özellikle şu kriterler değerlendirilmelidir:
Su Verimliliği Yönetmeliği bilgisi: İşletmenin kapsamını, yükümlülüklerini ve belgelendirme kriterlerini doğru belirleyebilmelidir.
Teknik analiz yetkinliği: Su tüketim noktalarını, ölçüm altyapısını, kayıp ve kaçakları, yeniden kullanım ve tasarruf fırsatlarını değerlendirebilmelidir.
Su yönetimi standartlarına hakimiyet: Gerektiğinde ISO 46001 Su Verimliliği Yönetim Sistemi ve ISO 14046 Su Ayak İzi çalışmalarını su verimliliği süreciyle ilişkilendirebilmelidir.
Uygulama ve belgelendirme tecrübesi: Yalnızca rapor hazırlamak yerine hedef, plan, eğitim, dokümantasyon ve Mavi Su Verimliliği Belgesi başvuru sürecini birlikte yönetebilmelidir.
Ölçülebilir iyileştirme yaklaşımı: Çalışmanın sonucunda su tüketimi ve su verimliliği performansındaki gelişimin izlenebilmesini sağlamalıdır.
Su Verimliliği Danışmanlığı İçin Neden CASEM ESG?
CASEM ESG, Su Verimliliği Danışmanlığı çalışmalarını yalnızca belge hazırlama süreci olarak değil; mevzuata uyum, teknik analiz, su tüketiminin azaltılması ve sürdürülebilir su yönetiminin birlikte ele alındığı bütüncül bir çalışma olarak yürütmektedir.
Su verimliliği çalışmalarımız kapsamında;
İşletmenin Su Verimliliği Yönetmeliği kapsamındaki yükümlülüklerini belirliyoruz.
Su tüketimlerini ve önemli su kullanım noktalarını analiz ederek işletmeye özgü iyileştirme alanlarını tespit ediyoruz.
Su verimliliği hedeflerinin ve 5 yıllık uygulama planının oluşturulmasına destek oluyoruz.
Mavi Su Verimliliği Belgesi kriterlerine uyum ve belgelendirme hazırlık sürecini yönetiyoruz.
Gerektiğinde su verimliliği çalışmalarını ISO 46001 Su Verimliliği Yönetim Sistemi ve ISO 14046 Su Ayak İzi çalışmalarıyla birlikte değerlendiriyoruz.
Eğitim, dokümantasyon, izleme ve raporlama süreçlerini işletmenin mevcut yönetim yapısına entegre ediyoruz.
Mevzuat uyumunun yanında ölçülebilir su tasarrufu ve sürekli iyileştirme sağlayabilecek uygulamaların geliştirilmesine odaklanıyoruz.
Amacımız işletmelerin yalnızca Su Verimliliği Yönetmeliğine uyum sağlaması değil, su kullanımını ölçebilen, izleyebilen ve sürekli geliştirebilen sürdürülebilir bir su yönetimi yapısı oluşturmasına destek olmaktır.
Su Verimliliği Hakkında Sık Sorulan Sorular
Mavi Su Verimliliği Belgesi zorunlu mu?
Evet. Su Verimliliği Yönetmeliği kapsamında yükümlü olarak tanımlanan kurum ve kuruluşların su verimliliği sistemini kurması ve gerekli kriterleri sağlayarak Mavi Su Verimliliği Belgesi için başvuru yapması zorunludur. Yönetmelik kapsamında bulunmayan işletmeler ise gönüllü olarak başvurabilir.
Mavi Su Verimliliği Belgesi için son başvuru tarihi nedir?
Su Verimliliği Yönetmeliği kapsamında mevcut endüstriyel kuruluşlar için Mavi Su Verimliliği Belgesi başvuru süresi 27 Haziran 2026 tarihinde sona ermiştir. Yeni faaliyete geçen endüstriyel işletmelerde ise ilgili NACE kodunda üretim yapılması ve 50 veya daha fazla çalışan şartının birlikte oluştuğu tarihten itibaren 18 ay içerisinde su verimliliği sisteminin kurulması ve belgelendirme sürecinin yürütülmesi gerekmektedir.
Mavi Su Verimliliği Belgesi kaç yıl geçerlidir?
Mavi Su Verimliliği Belgesinin geçerlilik süresi 5 yıldır. Bu süreçte işletmenin belirlediği su verimliliği hedefleri ve eylemleri izlenir, su verimliliği sistemine ilişkin bilgiler yıllık olarak güncellenir.
ISO 46001 ile Mavi Su Verimliliği Belgesi aynı mıdır?
Hayır. ISO 46001, kuruluşların su kullanımını sistematik olarak yönetmesine ve su verimliliği performansını iyileştirmesine yönelik uluslararası bir yönetim sistemi standardıdır. Mavi Su Verimliliği Belgesi ise Türkiye'deki Su Verimliliği Yönetmeliği kapsamında oluşturulan belgelendirme sisteminin ilk seviyesidir. İki sistem su verimliliği konusunda birbiriyle ilişkili olmakla birlikte aynı belge değildir.
Mavi Su Verimliliği Belgesi başvuru süresini kaçıran işletmeler ne yapmalıdır?
Su Verimliliği Yönetmeliği kapsamında yükümlü olduğu halde Mavi Su Verimliliği Belgesi için belirlenen süre içerisinde başvuru yapmamış işletmelerin, su verimliliği sistemini kurma ve belgelendirme yükümlülüğü devam etmektedir.
Bu durumda işletmenin öncelikle mevcut durumunu Su Verimliliği Yönetmeliği açısından değerlendirmesi, eksik kriterleri tamamlaması ve gerekli başvuru dokümanlarını hazırlaması gerekir. Başvurular Su Verimliliği Bilgi Sistemi üzerinden elektronik ortamda gerçekleştirilmektedir.
Başvuru süresinin geçirilmiş olması halinde işletmenin kendi durumuna ilişkin güncel uygulama ve idari süreci ayrıca değerlendirmesi ve gerektiğinde Tarım ve Orman Bakanlığından bilgi alması önerilir.
