EUDR (AB Ormansızlaşma Yönetmeliği) danışmanlığı, Türkiye’den AB’ye ihracat yapan şirketlerin EUDR kapsamındaki yükümlülüklerini doğru şekilde belirlemesini ve mevzuata tam uyum sağlamasını amaçlar. AB’ye ihraç edilen ürünlerin ormansızlaşmadan ari olduğunu kanıtlama zorunluluğu, tedarik zinciri yapısının, belge süreçlerinin ve risk yönetiminin profesyonel şekilde ele alınmasını gerektirir.
CASEM ESG, EUDR uyum sürecinde şirketlerin tedarik zinciri konumunu analiz eder, aktör tanımlarını netleştirir ve özen yükümlülüğü (due diligence) süreçlerini mevzuata uygun şekilde yapılandırır. Bu sayede ihracat süreçleri kesintiye uğramadan, AB pazarına güvenli ve sürdürülebilir erişim sağlanır.
Avrupa Birliği tarafından 9 Haziran 2023’te yürürlüğe giren AB- Ormansızlaşmayı Önleme Yönetmeliği ( EU Regulation 2023/1115-EUDR), ormansızlaşma ve orman bozulmasını azaltmayı hedefler. AB pazarına ihraç edilen belirli ürünlerin, ormansızlaştırma (deforestation-free) meydana gelmeden üretildiğini kanıtlamak ve garanti altına almak amacıyla ilgili yönetmelik oluşturuldu.
Son yıllarda üretimi yapılan soya, sığır eti ve palm yağı gibi tarımsal ürünlerin, yüksek oranda ormansızlaşmaya sebep olduğu bildirilmiştir.Meydana gelen ormansızlaştırma faaliyetleri, küresel sera gazı emisyonlarının %11’ini oluşturarak iklim değişikliğine sebep olmuştur.İklim değişikliğine sebep olan sera gazı emisyonlarını azaltma hedefi ile tasarlanan EUDR yönetmeliği, ithalat veya ihracat yoluyla AB’e giren ürünlerin denetlenmesini amaçlar.
EUDR Nedir? Ormansızlaşma Yönetmeliğinin Amacı
EUDR, AB’den ithal veya ihraç edilecek belirli kategori sınıfına dahil olan ürünlerin, ormansızlaşmaya ve orman bozulmasına sebep olmadığını gösteren Avrupa Birliği tarafından oluşturulan yönetmeliktir. Bu yönetmelik ile 2020 sonrası AB’ye ithal edilen ürünlerin ormansızlaşmadan ari olması zorunlu kılındı. AB’ye ihracat yapan şirketlerin bu yasaya uyumu, ürünlerin ihraç edilmesini ve kuruluşun ticari itibarının korunması açısından büyük öneme sahiptir. Gerekli koşullar sağlanmadığı takdirde, kuruluşun ihracat süreci sonlandırılabilir veya yasal cezalara saptırılabilir.
Ticari faaliyetlerin sekteye uğramaması konusunda büyük öneme sahip olan EUDR uyum sürecinin profesyonel bir danışmanlık yardımı ile çözülmesi, kuruluşa güvenli bir liman sağlar.Danışmanlık hizmeti kapsamında; tedarik zinciri analizi,gerekli belgelerin toplanması ve doğrulanması, risk değerlendirmesi ve raporlama süreçlerinde meydana gelebilecek sorulara rehber olması açısından kritik öneme sahiptir.
CASEM EUDR AB Ormansızlaşma Yönetmeliği Danışmanlığı Kapsamında Neler Sunar?
CASEM ESG, EUDR (AB Ormansızlaşma Yönetmeliği) kapsamındaki yükümlülüklerinizi yalnızca teorik düzeyde değil, uygulanabilir ve sürdürülebilir bir sistem kurarak yönetmenizi sağlar. Danışmanlık yaklaşımımız, şirketinizin tedarik zincirindeki konumuna göre şekillenir ve EUDR uyum sürecinin tüm aşamalarını kapsar.
EUDR Kapsam Analizi ve Aktör Tanımlaması
Şirketinizin EUDR kapsamında “operatör”, “ilk downstream operatör” veya “downstream operatör” konumunda olup olmadığı analiz edilir. Bu sayede hangi yükümlülüklere tabi olduğunuz netleştirilir ve gereksiz risk alınmasının önüne geçilir.
EUDR Ürün ve Tedarik Zinciri Haritalaması
EUDR kapsamına giren ürünleriniz belirlenir; tedarikçi yapısı, üretim kaynakları ve alt bileşenler detaylı şekilde analiz edilir. Çok katmanlı tedarik zincirlerinde her bir bileşen için izlenebilirlik yapısı oluşturulur.
Due Diligence (Özen Yükümlülüğü) Süreçlerinin Kurulması
EUDR gerekliliklerine uygun olarak, ürünlerin ormansızlaşmadan ari olduğunu kanıtlayan özen yükümlülüğü süreçleri yapılandırılır. Coğrafi konum verileri, üretim sahası bilgileri ve yasal uygunluk belgeleri doğrulanarak sistematik bir yapıya kavuşturulur.
Risk Değerlendirmesi ve Risk Azaltım Planları
Ülke riskleri, tedarikçi riskleri ve ürün bazlı riskler bütüncül bir yaklaşımla değerlendirilir. Orta ve yüksek riskli alanlar için uygulanabilir risk azaltıcı aksiyon planları geliştirilir.
Belge Yönetimi ve Raporlama Desteği
EUDR kapsamında talep edilen belgelerin doğru, tutarlı ve denetlenebilir şekilde hazırlanması sağlanır. Hazırlanan veriler, AB ithalatçıları ve ilgili sistemlerle uyumlu olacak şekilde yapılandırılır.
AB Bilgi Sistemine Geçiş ve Süreç Rehberliği
EUDR kapsamında kullanılacak AB bilgi sistemlerine geçiş sürecinde teknik rehberlik sağlanır. Beyan, referans numarası ve zincir takibi süreçlerinin kurumsallaşması desteklenir.
Sürekli Uyum ve Güncel Mevzuat Takibi
EUDR’de yapılabilecek revizyonlar, uygulama rehberleri ve basitleştirme düzenlemeleri yakından takip edilerek süreçler güncel tutulur. Böylece şirketiniz yalnızca bugüne değil, 2026 ve sonrası için de güvenli bir uyum altyapısına sahip olur.
EUDR AB Ormansızlaşma Yönetmeliği Uygulama Takvimi
23 Aralık 2025 tarihinde Avrupa Birliği Resmî Gazetesi’nde yayımlanan Revize Deforestasyon Yönetmeliği (EUDR) 2025/2650, ilk yürürlük tarihini resmi olarak 12 ay ertelemiştir. Avrupa Parlamentosu ve Konsey’in Aralık ayı boyunca yürüttüğü müzakereler sonucu kabul edilen bu revizyon; yalnızca takvim değişikliği getirmemekte, düzenlemenin kapsamını, aktör tanımlarını ve yükümlülük mimarisini yeniden çerçeveleyen bir “basitleştirme yaklaşımı” da ortaya koymaktadır.
AB, tüm işletmeler için EUDR Ormansızlaşma yönetmeliğinde ilk uygulamayı 1 yıl ertelemiştir. Parlamento 17 Aralık 2025’te, Konsey ise 18 Aralık 2025’te revizyonu resmi olarak onaylamıştır.
EUDR Ormansızlaşma yönetmeliğinde yeni yürürlük tarihleri:
Büyük işletmeler: 30 Aralık 2026
Mikro/Küçük işletmeler: 30 Haziran 2027
Komisyon ayrıca, mikro ve küçük işletmelere yönelik idari yükün değerlendirilmesi amacıyla 30 Nisan 2026’ya kadar bir “basitleştirme incelemesi” yapacaktır. EUDR; sığır, kakao, kahve, yağ palmiyesi, kauçuk, soya ve odun gibi emtiaları ve bunlardan üretilen “ilgili ürünleri” kapsamaktadır. Bunlar ormansızlaştırma bağlantısı olmadan AB pazarına sunulabilir. Downstream operatör tanımı yeni eklenmiştitr.
Kapsamda kalmaya devam eden kritik sektörler:
Otomotiv: lastik, kauçuk-metal parçalar, MDF/ahşap panel içeren bileşenler, paketleme
Bu yapı, özellikle çok katmanlı tedarik zincirine sahip otomotiv ve kauçuk sektörlerinde stratejik bir ayrım noktası yaratmaktadır.
EUDR Ab Ormansızlşama Yönetmeliği basitleştirme ilaveleri ile mikro ve küçük operatörler için kolaylıklar getirmiştir. Bu kolaylıklar;
Tek seferlik sadeleştirilmiş beyan
Referans numarası yerine beyan kimliği
Coğrafi konum → uygun ise posta adresi
Sonuç olarak, revize edilen EUDR 2025/2650; yürürlük tarihinin ertelenmesiyle geçici bir zaman avantajı sağlasa da, otomotiv, kauçuk ve ahşap/orman ürünleri tedarik zincirleri için uyum yükümlülüklerinin tamamen ortadan kalkmadığını, yalnızca yeniden konumlandığını göstermektedir. Bu nedenle önümüzdeki dönemde kritik nokta, düzenlemenin kapsamına girip girmediğimizden ziyade, tedarik zincirinde hangi pozisyonda yer aldığımızı, hangi yükümlülük tipine tabi olduğumuzu ve uyumu nerede başlatmamız gerektiğini doğru şekilde belirlemektir.
Bu çerçevede, ilgili aktör tanımlarının netleştirilmesi, AB bilgi sistemine geçiş planının hazırlanması, referans numarası/beyan zinciri yapısının kurumsallaştırılması ve 2026 Nisan tarihli basitleştirme incelemesinin yakından takip edilmesi, önümüzdeki dönemin ana eylem başlıkları olacaktır.
EUDR Kapsamına Giren Ürün ve Sektörler
EUDR yönetmeliğine göre, ormansızlaşma risk seviyesini yükselten 7 kategori ürün grubu bulunmaktadır. Bu ürün kategorileri, AB tarafından her iki yılda bir gözden geçirilmesi sonucunda genişletilebilir.
Her türlü soya içeren ürün
Sığır eti ve deri ürünleri
Palm yağı
Ahşap/Ağaç ve bunlardan üretilen her türlü ürün
Kakao ve kakao içerikli her türlü ürün
Kahve çekirdeği ve kahve içeren ürünler
Doğal ve sentetik kauçuk içeren ürünler
Bu ürün gruplarında, ormansızlaşma veya orman bozulumuna sebebiyet verebilecek her türlü uygunsuzluk, ihraç edilen ürünlerin AB’e girişini engeller. Kuruluşun kendi ticari faaliyetlerinde herhangi bir duraklatmaya sebep olmaması adına, bu süreçte önüne çıkabilecek her türlü riski önceden tespit ederek yönetebilecek profesyonel bir danışman ile titizlikle yürütülmelidir.
2020 Sonrası Ormansızlaşmadan Ari Ürün Şartları Nelerdir?
EUDR AB Ormansızlaşma yönetmeliğinin ikinci maddesinde yer alan ifadeye göre,31 Aralık 2020 itibari ile, mevzuat kapsamına alınan ürün grupları içerisindeki her türlü ürünün ormansızlaşma faaliyetinden yoksun (deforestation-free) olması gerekmektedir. Ormansızlaşmaya neden olmayacak araziler kapsamına tarımsal gıda ürünleri için kullanılan araziler ve büyükbaş hayvanların beslendikleri araziler de girmektedir.
EUDR yönetmeliğine uyum sürecinde, tedarik zinciri verilerinin doğrulanması, üretim sahası çerçevesinde yer alan bilgilerin raporlaması ve varsa resmi sertifikalar ilgili AB ithalatçısı ile paylaşılır.
Türkiye İhracatçıları için EUDR AB Ormansızlaşma Uyumluluk Süreci Adımları
AB’ye gönderilecek ürünlerin EUDR’e uyumluluğunun tam anlamıyla sağlanabilmesi için; belge yönetimi, verilerin doğrulanması, risklerin sınıflandırılması ve resmi raporlama adımlarından oluşan teknik süreçlerin eksiksiz tamamlanması gerekmektedir. Türkiye’den AB’ye ihracat yapan bir kuruluşun, bu adımları mevzuata uygun şekilde yürütmesi zorunludur. Süreç içerisinde yer alan belgelerde meydana gelen herhangi bir hatanın sonucu, ürünlerin ihracatının durdurulması ile sonlanabilir.
EUDR Uyum Sürecindeki İlk Adım
EUDR’e uyum sürecindeki ilk adım, şirkette üretilen veya ihraç edilen ürünlerin bu yönetmelik kapsamında olup olmadığının değerlendirilmesidir. Ürün envanterinin çıkarılmasıyla bahsi geçen mevzuattaki 7 ürün grubunun ve onların oluşturduğu her türlü ürünün eksiksiz ve doğru şekilde tanımlanması yapılır.Tanımlaması yapılan ürün gruplarına ait sınıflandırma,tedarikçi yapısı, üretim kaynakları analiz edilerek asgari zorunlu belgelerin temin edilmesi gerekir.
Tedarik Zincirinin Şeffaflığı ve İzlenebilirliği
EUDR kapsamında, ürünlerin üretildiği alanların da coğrafi tanımlamalar ile gösterilmesi ve bu tanımlamalarda kullanılan verilerin de ayrıca belge ile desteklenmesi gerekir. Doğru belgelendirmenin yapılmadığı durumlarda risk seviyesinin yükselme durumu ile karşılaşılabilir.
Tedarik zincirinin izlenebilir olmasındaki ilk adım, ürünün yetiştiği coğrafi köken bilgisine erişmektir. Kullanılan ilgili hammaddenin üretiminin yapıldığı arazilerin enlem-boylam koordinatlar bilgisi tedarikçiden istenmelidir. Ek olarak, ürüne ait üretim tarihi, yasal uygunluk belgeleri de ayrıca büyük önem arz etmektedir.
Risk Değerlendirmesi ve Raporlama
EUDR kapsamında risk değerlendirilmesi yapılırken, makro risklerin yanında mikro risklerin de tanımlanarak bütüncül bir yaklaşımın sergilenmesi gerekir. Tedarik zinciri yapısının belirlenmesi ve coğrafi koordinatların tanımlanması gibi değişkenlerin, risk değerlendirilmesi kapsamında incelenmesi gerekir.İnceleme kapsamlarının çok katmanlı olmasından dolayı yapılacak risk değerlendirmesi teknik uzmanlık gerektirir.
Teknik uzmanlık süreçlerinde alınacak profesyonel danışmanlık desteği sayesinde olası veri hatalarının ve hatalı risk sınıflandırmalarının önüne geçerek sürecin her aşamada güvenli ilerlemesini sağlar.
Risk analizinin ilk adımını ülke risklerinin oluşturmasından dolayı tedarikçilerin bulunduğu ülkelerin ormansızlaşma seviyesi değerlendirilmelidir. Tedarikçi güvenilirliği de risk değerlendirilmesi yapılırken göz önünde bulundurulması gereken unsurlardan biridir.Bu noktada, ilgili tedarikçinin çevresel standartlara uyum göstermesi ve sürdürülebilirlik sertifikasının olması daha güvenli olarak tanımlanmasını sağlar.
Birden fazla bileşen içeren kompozit ürünlerde, her bileşen için ayrı ayrı özen yükümlülüğü (due diligence) çalışmaları yapılarak, tüm alt bileşenlerin EUDR gerekliliklerine uygunluğunun doğrulanması zorunludur.
Risk değerlendirmesinin yapılmasını takiben her tedarik zinciri için “düşük”, “orta” veya “yüksek” risk seviyeleri tanımlanmalıdır. Orta ve yüksek risk seviyelerindeki tedarik zincirlerinde, risk azaltıcı aksiyonların devreye alınması sağlanmalıdır.
EUDR ile AB Pazarında Fırsatlar ve Stratejik Avantajlar
EUDR’nin bir uyum yükümlülüğü olmasının yanı sıra, AB pazarına ihracata devam eden veya ilk kez bu pazara adım atmayı hedefleyen şirketler için stratejik bir konu oluşturmuştur.Bir şirketin EUDR kapsamındaki kurallara uyum sağlaması, ticari açıdan avantaj elde etmesini beraberinde getirir.
Rekabet Avantajı Sağlama
AB pazarında tedarikçilerin seçiminde önem teşkil eden unsurlardan biri EUDR’ e olan uyumluluğudur. Yüksek uyum gösteren şirketler, daha düşük riskli tedarikçi olarak konumlandırılır.Düşük risk taşıyan güvenli tedarikçilerin, diğerlerine oranla daha büyük alıcılar tarafından tercih edilmesini sağlar.
Sürdürülebilir Marka İmajı
EUDR’e iyi uyumluluk gösteren şirketlerin, AB pazarında kendilerine yer bularak ticari faaliyetlerini daha geniş çapta gerçekleştirmesine olanak tanır.Bu uyum sayesinde şirketin sahip olduğu sürdürülebilirlik yaklaşımı doğrulanabilir şekilde ortaya koyması, yüksek güvenilirlik ve değer algısını da beraberinde getirir.Mevzuata yasal olarak uyum sağlamanın yanında uzun vadede markanın imajına da katkı sunar.
